Bizim çocukluğumuzda da bu ülke ekonomik Cennet değildi. Elbette yokluklar yaşandı, sıkıntılar çekildi, geçim derdi vardı. Bunu inkâr edecek değiliz.
Bizim çocukluğumuzda da bu ülke ekonomik Cennet değildi. Elbette yokluklar yaşandı, sıkıntılar çekildi, geçim derdi vardı. Bunu inkâr edecek değiliz. Ancak o günlerin Türkiye'sinde, bütün zorluklara rağmen insanın geleceğe dair bir umudu, yarına dair bir güveni vardı.
Bir işçi düşünün… Belki on yıldır aynı paltoyu giyiyordu. Ayakkabısına iki defa pençe yaptırıyor, eskiyen elbiselerini yıllarca kullanıyordu. Belki başını sokabileceği kendisine ait bir evi yoktu, belki kapısında arabası da yoktu. Ama çocuklarını okutabiliyor, misafirini sofrasında ağırlayabiliyor, evinin ihtiyaçlarını karşılayabiliyordu.
Çünkü o insan, çalıştığı sürece ailesini aç bırakmayacağını biliyordu.
O günlerde bir anne, akşam olduğunda tencereye ne koyacağını düşünürdü belki ama tencerenin boş kalacağı korkusuyla yaşamazdı. Bir baba, çocuklarının geleceği için fedakârlık yapardı ama onların karnını doyurabilmek için çaresizlik içinde kıvranmazdı.
Bugün ise mesele değişti.
Artık insanlar daha iyi bir hayatın hayalini kurmuyor; yalnızca ayın sonunu getirebilmenin mücadelesini veriyor.
Bir emekli, yıllarca çalışıp ülkesine hizmet ettikten sonra torununa harçlık verememenin mahcubiyetini yaşıyor. Bir işçi, sabahın karanlığında evinden çıkıp akşamın karanlığında evine dönüyor ama kazandığı para daha ayın ortasında tükeniyor…
Peki soruyorum:
Biz bu dünyaya yalnızca çalışmak, borç ödemek, faturaların peşinden koşmak ve hayatta kalmaya çalışmak için mi geldik?
İnsanın bu ülkede bir evi olmasın, bir arabası olmasın, lüks bir hayatı olmasın; buna da razı olsun. Ama hiç olmazsa akşam eve geldiğinde çocuğunun istediği bir yiyeceği alabilsin. Eşiyle birlikte huzur içinde bir çay içebilsin. Ay sonunda kira mı ödeyecek, elektrik mi yatıracak, mutfak mı dolduracak diye geceleri uykusuz kalmasın.
Bir ülkenin ekonomisi yalnızca rakamlarla, tablolarla, açıklanan büyüme oranlarıyla ölçülmez. Bir ülkenin gerçek ekonomisi, vatandaşının mutfağında, pazar filesinde, çocuğunun beslenme çantasında ve emeklinin cüzdanında ölçülür.
Çünkü mutfakta kaynamayan tencerenin, hiçbir ekonomik başarı hikâyesinde karşılığı yoktur!
Bugün vatandaşın en büyük derdi nedir? Kira, gıda, elektrik, doğal gaz, eğitim, sağlık ve bitmek bilmeyen hayat pahalılığı…
İnsanlar artık alışverişe giderken ihtiyaçlarını değil, cebindeki paranın yetip yetmeyeceğini hesaplıyor. Market raflarında fiyat etiketleri değişirken vatandaşın gelirinde aynı ölçüde bir değişim yaşanmıyor. Bir anne çocuğuna istediği her şeyi alamamanın üzüntüsünü yaşıyor. Bir baba, ailesinin karşısında mahcup olmamak için kendi ihtiyaçlarından vazgeçiyor.
Bunlar sadece ekonomik veriler değildir. Bunlar insanların hayatından eksilen mutluluklar, ertelenen hayaller ve sessizce büyüyen çaresizliklerdir.
Elbette her iktidar ekonomik sorunlarla karşılaşabilir. Dünyada krizler yaşanabilir, savaşlar çıkabilir, ekonomik dengeler bozulabilir. Bunların hiçbiri inkâr edilemez. Ancak asıl mesele, bir hükümetin karşılaştığı kriz değil, o krizden çıkmak için ne yaptığıdır.
Yirmi beş yıldır ülkeyi yöneten bir iktidarın artık mazeretlerden çok çözümler üretmesi gerekmez mi?
Bu ülkenin hiçbir iktidarına nasip olmayan siyasi ve idari imkânlara sahip oldunuz. Tek başınıza iktidar oldunuz, güçlü bir yönetim imkânı buldunuz. Kararlarınızı alırken önünüzde uzun yıllar boyunca koalisyon pazarlıkları gibi engeller bulunmadı.
Peki, bütün bu imkânlara rağmen vatandaş neden hâlâ geçim derdiyle boğuşuyor?
Ben ekonomist değilim. Ekonominin bütün teknik ayrıntılarını da bilmek zorunda değilim. Ama bir vatandaş olarak şunu biliyorum: Bir ülkede çalışan insan geçinemiyorsa, emekli aldığı maaşla ay sonunu getiremiyorsa, gençler geleceğe umutla bakamıyorsa orada ciddi bir sorun vardır.
Bu sorunu görmek için ekonomist olmaya gerek yok. Pazara gitmek, markete uğramak, emeklinin hâlini sormak ve vatandaşın mutfağına bakmak yeterlidir.
Muhalefetin görevi eleştirmek, iktidarın görevi ise ülkeyi yönetmek ve sorunlara çözüm üretmektir. Vatandaşın görevi de sandıkta karar vermektir. Ancak hiçbir siyasi tartışma, vatandaşın sofrasındaki ekmekten daha önemli değildir.
Çünkü siyasetçiler birbirleriyle tartışırken hayat devam ediyor. Kiralar ödeniyor, faturalar geliyor, çocuklar büyüyor, insanlar yaşlanıyor. Ve her geçen gün bir ailenin daha sofrasından bir şeyler eksiliyor.
Unutulmamalıdır ki iktidarlar geçicidir, makamlar geçicidir, koltuklar geçicidir. Ama bir annenin evladına mahcup olduğu an, bir babanın çaresizlikten başını öne eğdiği gün, bir emeklinin yıllarca verdiği emeğin karşılığını alamadığı hayat, kolay kolay unutulmaz.
SON SÖZ: BİR ÜLKEDE OCAKLAR SÖNMEMELİ!
Sayın iktidar sahipleri…
Bir gün o koltuklardan kalkacaksınız. Bir gün bu ülkenin yönetimi başka ellere geçecek. Ancak geride bıraktığınız ekonomik tablo, vatandaşın hafızasında kalacak.
İnsanlar sizden saraylar, şatafatlı hayatlar, büyük sözler istemiyor. İnsanlar yalnızca emeğinin karşılığını, huzurlu bir yaşamı, çocuklarına umutla bakabilmeyi istiyor.
Bir emekli torununa harçlık verebilsin. Bir işçi ayın sonunu korkuyla beklemesin. Bir anne, akşam yemeği için tenceresine ne koyacağını düşünerek gözyaşı dökmesin. Bir genç, bu ülkede geleceğini kurabileceğine inansın.
Çünkü mesele sadece ekonomi değildir. Mesele insan onurudur, aile huzurudur, çocukların geleceğidir.
Ve unutmayın:
Bir ülkede sarayların ışıkları yanabilir, caddeler aydınlatılabilir, meydanlar süslenebilir. Ama vatandaşın mutfağında tencere kaynamıyorsa o ülkenin gerçek refahından söz edilemez.
Bir ülkenin büyüklüğü, zenginlerinin servetiyle değil, yoksulunun nasıl yaşadığıyla ölçülür.
Bizim istediğimiz çok şey değil.
Bu ülkede hiçbir çocuk yatağa aç girmesin. Hiçbir baba ailesinin karşısında çaresiz kalmasın. Hiçbir anne boş tencerenin başında gözyaşı dökmesin.
İnsanın karnını doyurma mücadelesi bir kader olmamalıdır.
Bir ülkenin ocağı tüterse umut tüter, mutfağı kaynarsa hayat devam eder. O ocaklar sönerse yalnızca tencereler değil, insanların yarına dair umutları da soğur.
Bir ülkenin gerçek ekonomisi, vatandaşının mutfağında belli olur …!