Daha önce bu köşede; yazı yazmak için tavsiyelerde bulunan uzman kimselerin, yazarların, editörlerin kaleme aldığı kitaplardan bahsetmiştik. Bunların da büyük oranda çok okunması gerektiğini vurguladıklarını belirtmiştik. Bu tarzdaki klavuzların edebiyat eserlerinden örnek okuma listeleri verdiklerini de belirtmiştik. Bugün ise yazar olmak için, edebiyatı anlamak ve değerlendirebilmek için, imgelem ve yaratıcılığı oluşturup geliştirmek için önerilen kitaplardan oluşan listeler paylaşmak istedim sizlerle. Ayrıca okumak üzerine ve roman üzerine de birer liste eklemek istedim bu yazıya. Mesleğim ve iştigalim edebiyat olmadığı, edebiyatçı olmadığım ve yalnızca iyi bir okuyucu olduğumu düşündüğüm için benzer bir liste yapmak yerine bu konunun uzmanı olan Kemal Oruç’un hazırladığı listeleri sizinle paylaşmak istedim.
Oruç; Varlık, Kurşun Kalem ve Şiirden başta olmak üzere birçok dergide öyküleri ve yazıları yayımlandı. On bir kitabı basıldı. Kırk beş tiyatro oyunu yazdı. Yazdığı büyük oyunların tamamı çeşitli tiyatrolar tarafından; kısa oyunlar ise Türkiye, Almanya, Hollanda, Kıbrıs ve Belçika’da yüzün üzerinde tiyatro topluluğu tarafından sahnelendi. Birçok eserin editörlüğünü yaptı. On yıl Tiyatro Eğitim Derneği başkanlığı yaptı. Yirmi altı yıl içinde, altmışın üzerinde oyunda yazar, yönetmen ve oyuncu olarak yer aldı. On dokuz yıl içinde, birçok farklı kurumda, tüm yaş gruplarına yaratıcı yazarlık, yaratıcı drama ve oyunculuk eğitimleri verdi. “Yeni Başlayanlar İçin Tiyatro Rehberi”, “Oyunculuk Eğitiminde Yaratıcı Drama”, “Sinema ve Tiyatro Oyunculuğu”, “Drama ve Okul Tiyatrosu”, “Ortaokul Dönemi Oyun Metinleri”, “Othello’nun Delisi”, “Ortaokul Döneminde Yaratıcı Drama”, “Geleceğimin Atölyesi” ile birçok sanatçı/akademisyenle birlikte kaleme aldığı “Sanatta İşlenebilecek Suç Yoktur!”, “Faşizme Karşı Özgür Sanat” ve “Nörolojide Sıra Dışı Nörogenetik Öyküleri” yayımlanan kitaplarıdır.
Kemal Oruç’tan Yazar Adayları İçin Kitap Okuma Rehberi;
- Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık / Murat Gülsoy
- Öykü Yazma Teknikleri / Salih Bolat
- Yazma Sanatı / Stephen King
- Yazar Olabilir miyim? / Semih Gümüş
- Yaratıcı Yazarlık / Stephen May
- Yaratıcı Yazma / Zehra İpşiroğlu
- Yazın Sanatı ve Yaratıcı Yazarlık / Ray Bradbury
- Yazarın Odası 1 / Philip Gourevitch
- Yazarın Odası 2 / Philip Gourevitch
- İyi Yazmak Üzerine / William Zinsser
- Kahramanın Sonsuz Yolculuğu / Joseph Campbell
- Yazarın Yolculuğu / Christopher Vogler
- Yazının Felsefesi / Edgar Allen Poe
- Yazmak Üzerine / Ernest Hemingway
- Yazınsal Denemeler / Jean Paul Sartre
- Yaratıcı Yazarlık Defteri / Mürsel Çavuş
- Yazmak Üzerine Notlar / Jules Renard
- Yazın Kuramı / Tzvetan Todorov
- Kendine Ait Bir Oda / Virginia Woolf
- Virginia Woolf’tan Yazarlık Dersleri / Danell Jones
- Neden Yazıyorum? / George Orwell
- Yazma Dersleri / Ferda İzbudak Akıncı
- Demek Yazar Olmak İstiyorsun / Giuseppe Culicchia
- Yazar Olmak / Dorothea Brande
- Borges ve Yazma Üzerine / Der. N. Thomas Di Giovanni vd.
- Harfler ve Notalar / Hasan Ali Toptaş
- Yaratıcı Yazarlık Teknikleri / Şenol Erdoğan – Gamze Yeşildağ
- Yazma Hikayeleri / Ed. Duran Boz
- Yazarlık Dersleri / Rıza Oylum
- Yaratıcı Yazın / Kolektif – Çev. Sevgi Atlıhan
- Yaratıcı Yazının Sırları / Roland Fishman
- Adım Adım Yaratıcı Yazarlık / Can Akkiriş
- Yazma Üzerine Sohbetler / Ursula K. Le Guin
- Yazmanın Zavallılığı ve Yazarın Ölümü Üzerine / Fernando Sdrigotti vd.
- Bir Kuştan Öbürüne: Hayat ve Yazmak Üzerine Tavsiyeler / Anne Lamott
- Edebi Teknikler ve 72 Yaratıcı Yazarlık Deneyi / Alper Çeker
- Nasıl Oldu da Kitap Yazdım / Annet Huizing
- Yazma Sanatı ve Yazma Teknikleri / Selçuk Alkan
- Yaratıcı Yazarlık ve Deneysel Yazma Teknikleri / Şenol Erdoğan
- Yazmak Eylemi / Ferit Edgü
- Yaratıcı Yazmanın Hazzı / Gülayşe Koçak
- Yaratıcı Yazma Süreci / Mehmet Temizkan
- Yazarak Hafifleyin / Yeşim Cimcoz
- Dümeni Yaratıcılığa Kırmak / Ursula K. Le Guin
- Yazın Sanatı / Asuman Kafaoğlu-Büke
- Mesleğim Yazarlık / Haruki Murakami
- Yeni Başlayanlar İçin Yaratıcı Yazarlık / Zümrüt Bıyıklıoğlu
- Yazarlık Okulu / Necdet Karasevda
- Yazı, Yazgı, Yazmak / Ali Teoman
- Yazmak Sanatı / Emin Özdemir – Adnan Binyazar
- Yazı ve Yazınsal Türler / Emin Özdemir
- Yazmak Doludizgin / Orhan Kemal
- Sen de Kendi Hikayenin Kahramanısın / Kendra Levin
- Estetik Kalkışma / Cengiz Gündoğdu
- Yazmak / Michel De Montaigne
- Nasıl Yazıyorlar? / Ahmet Köklügiller
- Yazma Eğitimi / Ali Göçer
- Nasıl Yazar Olunur? / Neslihan Aytaç
- Yazma Cesareti / Nihan Kaya
- Yazının Hyper Derecesi / Halil Gökhan
- Doğrandıkça Artan Ekmek / Hasan Akay
- Yazarlık Ağacı / Said Türkoğlu
- Yazarlıkla İlgili En İyi 99 Film / Polat Onat
- Yazarlık Üzerine Notlar / Mustafa İbakorkmaz
- Karanlığı Aydınlat -Yazarlar Anlatıyor / Joe Fassler
- Yazarın Kuramı & Eserimi Nasıl Yazdım? / Der. İshak Reyna
- Yaratıcı Yazarlık ve Deneysel Düşünme / Aydın Şimşek
- Yaratıcı Yazarların Yaratıcılığı ve Edebiyat Görüşleri / Gürsel Aytaç
- Yaratma Cesareti / Rollo May
- Uygulamalı Yazma Eğitimi El Kitabı / Osman Gündüz – Tacettin Şimşek
- Öykünün Bahçesi / Semih Gümüş
- Öykü Sanatı / Ali İhsan Kolcu
- Öykü Yazmanın Sırları / Orhan Duru
- Öykü Yazmak Öyküyü Düşünmek / Feridun Andaç
- Öykü Yazmak Hikaye Anlatmak / Feridun Andaç
- Gece Kendini Fark Eden Hikâye / Murat Gülsoy
- Hikaye Anlatma Sanatı / Ashley Ramsden – Sue Hollingsworth
- Hikâye Sanatı Üstüne Yazılar / Der. Bülent Aksoy
- Hikaye Dehası / Lisa Cron
- Yazının ve Tarihin Bilinci / Semih Gümüş
- Martin Eden / Jack London
- On İkinci Diyalog / Tom Petsinis
Edebiyat üzerine okunabilecek kitaplar;
- Edebiyat Nedir / Jean Paul Sartre
- Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti / Umberto Eco
- Açık Yapıt / Umberto Eco
- Anlatının Gücü: Kitle Kültürü Çağında Hikayecilik / Robert Fulford
- Edebiyat Üzerine Düşünceler / T. S. Eliot
- Edebiyat Yazıları / Theodor W. Adorno
- Edebiyat Dersleri / Arthur Schopenhauer
- Edebiyat ve Sanat Yazıları / Marcel Proust
- Edebiyat Dersleri / Vladimir Nabokov
- Edebiyat Hayatımı Nasıl Kurtardı / David Shields
- Edebiyat Kuramı / Terry Eagleton
- Edebiyat Kavramı / Tzvetan Todorov
- Edebiyat Kuramları / Ali İhsan Kolcu
- Edebiyat Bilimi / Gennadiy Nikolayeviç Pospelov
- Başkaldıran Edebiyat / Nedim Gürsel
- Edebiyata Övgü / Mario Vargas Llosa – Carlos Fuentes
- Fantastik Edebiyat / Jean-Luc Steinmetz
- Şu Edebiyat Denen Şey – Okumak, Düşünmek, Yazmak / Andrew Bennett
- Edebiyat Üzerine / George Orwell
- Edebiyat Ne İşe Yarar? / Rita Felski
Okumak üzerine kitaplar;
- Okuma Üzerine / Marcel Proust
- Okumanın Tarihi / Alberto Maguel
- Okuma Sanatı / Damon Young
- Okuma Zenginliği / Toz Townsend
- Klasikleri Niçin Okumalı? / Italo Calvino
- Öykü Nasıl Okunur / Oktay Yivli
- Öyküyü Okumak / Feyza Hepçilingirler
- Okumak ve Yazmak / Semih Gümüş
- Yaratıcı Okuma: Kuram ve Uygulama / Necmi Aytan
- Kitapları Nasıl Okumalı / Charles Van Doren
- Kitap Nasıl Okunur? / Daniel Fehr
- Okuma Üzerine Yakın Okumalar / Kolektif – Delidolu Yayınları
- Kitap Dediğin Nasıl Okunmalı? / Kolektif – Sub Yayınları
İmgelem ve Yaratıcılık üzerine kaynaklar;
- İmgelem / Jean Paul Sartre
- İmgelem / Maurizio Ferraris
- Marksist İmgelem / Georg Lukacs
- Yaratıcı Aklın Sentezi / Server Tanilli
- Apaçıklığı İmgelemek / Alvaro Siza
- Sembolik İmgelem / Gilbert Durand
- Görsel Düşünme / Rudolf Arnheim
- Görme Biçimleri / John Berger
- Görmek ve Fark Etmek / Alain de Botton
- Yaratıcılığa Yolculuk / Tülay Üstündağ
- Hayal Gücü – Yaratıcılığın Sırrı Nedir? / Jonah Lehrer
- Yaratıcı Düşünme Sanatı / Rod Jutkins
- Yaratıcılık / Michel-Louis Rouquette
- Yaratıcılık / John Hegarty
- Yaratıcılık / Elif Karabulut Temel
- Yaratıcılık Mitleri / David Burkus
- Fikir Nasıl Bulunur? / Jack Foster
Roman üzerine kitaplar;
- Roman Sanatı / Milan Kundera
- Romanın Hazırlanışı 1-2 / Roland Barthes
- Roman Sanatı / Edward Morgan Forster
- Genç Bir Romancının İtirafları / Umberto Eco
- Roman Nedir? / Marina MacKay
- Yazının Sarkacı Roman / Semih Gümüş
- Romanın Yükselişi/ Ian Watt
- Roman Sanatı / Edward Morgan
- Roman Kitabı / Semih Gümüş
- Genç Bir Romancıya Mektuplar / Mario Vargas Llosa
- Gerçekçilik ve Romansal Biçim / Roland Barthes
- Karnavaldan Romana / Mihail M. Bahtin
- Her Yönüyle Roman Yazımı / Joyce ve Jim Lavene
- Roman Yazma Sanatı / Ronald B. Tobias
- Öykü ve Roman Yazma Sanatı / Sevim Gündüz
- Don Kişot’tan Bugüne Roman / Jale Parla
- Saf ve Düşünceli Romancı / Orhan Pamuk
- Roman Kurgusu ve Yapısal Çözümleme / Mehmet Rifat
- Bu Yıl Romanını Yazıyorsun / Walter Mosley
- Roman ve Yazarlık Onuru / Samim Kocaöz
- Kurgu Sanat / David Lodge
- Don Quijote ve Roman Sanatı / Carlos Fuentes vd.
- Küresel Roman – 21. Yüzyılda Dünyayı Yazmak / Adam Kirsch
- Dört Dörtlük Bir Roman Nasıl Yazılır? / James N. Frey
- Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş / Şerif Aktaş
- Roman Nasıl Yazılır / Erdoğan Baysal
- Roman Sanatı / Mehmet Tekin
- Bilinç ve Roman / David Lodge
- Roman Kuramına Giriş / Zekiye Antakyalıoğlu
- Çağdaş Türk Romanı Üzerine İncelemeler / Gürsel Aytaç
- Sanatın İnsansızlaştırılması ve Roman Üstüne Düşünceler / Jose Ortega Y Gasset
Danışmanlığını yaptığım yüksek lisans ve doktora öğrencilerime de Akademik Yazarlık başlığı ile benzer bir liste verdiğimi belirtirsem; bir konuyu anlamak, kavramak, özümsemek için farklı kaynaklardan nitelikli ve planlı okumalar yapmak gerektiğini bir kez daha vurgulamış olurum sanırım. Bol okumalar/yazmalar dileklerimle…